Rada Ministrów przyjęła dzisiaj 28 października projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami – to przełomowe rozwiązania przygotowane wspólnie przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej i Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych Łukasza Krasonia.
To przełomowy krok w polityce społecznej państwa – po raz pierwszy wprowadzający systemowe, stabilne i przewidywalne wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami w całej Polsce.
Ustawa tworzy nowy, stały system usług asystencji osobistej, który zapewni osobom z niepełnosprawnościami bezpłatne wsparcie w codziennym życiu, pracy, nauce i kontaktach społecznych – niezależnie od miejsca zamieszkania. Dzięki temu tysiące osób zyskają realną szansę na niezależność, aktywność i uczestnictwo w życiu społecznym.
– Asystencja osobista to nie koszt, lecz inwestycja w niezależność, aktywność i godne życie osób z niepełnosprawnościami. To także wsparcie dla ich rodzin, które odzyskają czas na pracę, rozwój i odpoczynek – podkreśla minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.
Systemowe wsparcie, które zmieni codzienność
Ustawa przewiduje, że z usług asystenta będą mogły korzystać osoby z niepełnosprawnościami w wieku od 18 do 65 lat, które uzyskały co najmniej 80 punktów w skali potrzeby wsparcia, a od 2030 roku również młodzież od 13. roku życia.
Asystencja osobista będzie usługą „szytą na miarę” – ściśle dopasowaną do indywidualnych potrzeb. W zależności od sytuacji asystent będzie towarzyszył osobie od 20 do nawet 240 godzin miesięcznie, co odpowiada średnio 8 godzinom dziennie w pełnym wymiarze wsparcia.
Osoby z niepełnosprawnościami zyskają prawo wyboru zarówno podmiotu świadczącego usługę (samorząd lub organizacja pozarządowa), jak i samego asystenta. Wsparcie będzie przyznawane na okres od roku do maksymalnie trzech lat.
Asystent będzie mógł pomagać w czynnościach codziennych – jak poruszanie się, zakupy, wyjście do pracy, szkoły czy lekarza – a po odpowiednim przeszkoleniu także w niektórych czynnościach medycznych.
Profesjonalni asystenci, godne wynagrodzenia
Zawód asystenta osobistego to odpowiedzialna i wymagająca praca, która wymaga empatii, dyspozycyjności i wysokich kompetencji. Wynagrodzenie asystentów ma wynosić od 49 do 55 zł brutto za godzinę pracy – w zależności od zakresu potrzeb osoby z niepełnosprawnością – co w pełnym wymiarze czasu oznacza nawet ponad 8 tys. zł miesięcznie.
Nowa ustawa zadba także o wysokie standardy wykonywania zawodu asystenta – poprzez odpowiednie szkolenia, weryfikację kwalifikacji i nadzór nad jakością usług.
Realne korzyści dla setek tysięcy rodzin
Z usług asystencji osobistej skorzysta około 100 tysięcy osób z niepełnosprawnościami, a pośrednio poprawi się jakość życia nawet pół miliona ich bliskich. Ustawa nie tylko wspiera osoby z niepełnosprawnościami, lecz także otwiera nowe możliwości dla ich rodzin – wielu opiekunów będzie mogło wrócić do pracy, rozwoju zawodowego i aktywności społecznej.
Ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2027 roku. Od tego dnia będzie można składać wnioski o ustalenie prawa do asystencji osobistej. Świadczenie usług asystenckich rozpocznie się od kwietnia 2027 roku.
Inwestycja w aktywność i niezależność
Ustawa o asystencji osobistej to kamień milowy w budowie systemu wsparcia zgodnego z duchem Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami. To także potężny impuls dla rynku pracy – dzięki niej wiele osób z niepełnosprawnościami będzie mogło podjąć zatrudnienie, a ich bliscy odzyskają możliwość powrotu do aktywności zawodowej.
Nowe przepisy wzmacniają dochody państwa, rozwijają lokalne gospodarki i wspierają samodzielność obywateli. To nie tylko akt prawny – to realna zmiana w codziennym życiu tysięcy rodzin w Polsce.
Źródło: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Zdjęcie ilustracyjne – fot. Shutterstock.
