Od kilku dni obowiązują nowe przepisy, które zmieniają zasady pomocy świadczonej seniorom w ich własnych czterech ścianach. Chodzi o rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które weszło w życie 7 sierpnia 2026 roku i po raz pierwszy ujednolica standard usług opiekuńczych w całym kraju.
Wcześniej to, na jaką pomoc mógł liczyć samotny senior, w praktyce zależało od gminy, jedna świadczyła szerszy zakres wsparcia, inna znacznie skromniejszy. Nowe rozporządzenie ma to ujednolicić, wprowadzając jeden, obowiązujący wszędzie katalog czynności.
Nowy standard dzieli wsparcie na kilka obszarów
- Pierwszy to codzienne funkcjonowanie: pomoc przy ubieraniu, przygotowanie jedzenia, zakupy, pranie, drobne prace domowe czy towarzyszenie w urzędzie lub u lekarza.
- Drugi to higiena osobista: mycie, kąpiel, pomoc w toalecie, a w razie potrzeby podanie leków czy sprawdzenie ciśnienia, ale wyłącznie w zakresie niewymagającym wykształcenia medycznego.
- Trzeci, często niedoceniany element, to kontakt z ludźmi: rozmowa, spacer, pomoc w czytaniu prasy. Ustawodawca podkreślił, że samotność bywa dla seniora równie dużym problemem jak brak pomocy w codziennych obowiązkach.
Opieka może być świadczona codziennie, w godzinach 6.00–21.00, z wyjątkiem świąt. Zmieniono też wymagania wobec opiekunów – muszą mieć ukończone szkolenie z pierwszej pomocy i złożyć oświadczenie o zdolności do wykonywania takiej pracy.
Senior ma być samodzielny
Dla wielu osób, których bliscy mieszkają samotnie w innym mieście, nowe, jasno opisane zasady to prawdziwa ulga.
Wprowadzenie ujednoliconych zasad to dla wielu ośrodków pomocy społecznej wyzwanie organizacyjne, bo trzeba dostosować grafiki, umowy z opiekunami i sposób realizacji usług do nowych wymogów, w tym choćby możliwości korzystania z pomocy również w weekendy.
Katarzyna Sawicka, dyrektor MOPS w Opolu, zwraca uwagę, że nowe przepisy mają jeszcze jeden cel, ważniejszy niż samo ujednolicenie standardów, Chodzi o to byśmy jak najdłużej opiekowali się seniorami w domu. Rozszerzamy wachlarz usług świadczonych w miejscu zamieszkania właśnie w stronę ograniczenia kierowania osób starszych do domów pomocy społecznej, bo to ogromne obciążenie budżetów gmin w całym kraju. Koszt utrzymania jednej osoby w takiej placówce to siedem, osiem tysięcy złotych miesięcznie. Jednocześnie społeczeństwo się starzeje, mamy coraz więcej seniorów, a wiek życia naszych mieszkańców się wydłużył, i to jest dobra wiadomość, ale to wszystko sprawia, że musimy wprowadzać dodatkowe formy wsparcia dla tych osób w ich środowisku, żeby mogli jak najdłużej pozostać samodzielni we własnym domu.
Kto może z tego skorzystać
Ze wsparcia mogą korzystać przede wszystkim osoby samotne, które ze względu na wiek, chorobę czy niepełnosprawność nie są w stanie samodzielnie funkcjonować i nie mają nikogo, kto mógłby im pomóc. Pomoc może trafić też do seniora z rodziną, jeśli ta nie jest w stanie zapewnić mu odpowiedniej opieki. O tym, ile godzin i jakiego wsparcia dostanie konkretna osoba, decyduje ośrodek pomocy społecznej po wywiadzie w miejscu zamieszkania. Wysokość opłat ustala rada gminy, zależnie od dochodów seniora, najbiedniejsi mogą liczyć na pomoc bezpłatną.
Według nowych przepisów gminy zostały jednocześnie zobowiązane do stałego nadzorowania, czy przyznana pomoc odpowiada potrzebom seniora. Co najmniej raz na sześć miesięcy odbywają się wizyty kontrolne, podczas których zbierane są opinie podopiecznego i jego rodziny.
Aby otrzymać wsparcie, senior lub członek jego rodziny powinien zgłosić się do ośrodka pomocy społecznej właściwego dla miejsca zamieszkania. Pracownik socjalny odwiedza podopiecznego, ocenia jego sytuację i ustala potrzebny zakres pomocy. Warto przed wizytą przygotować informacje o stanie zdrowia i dochodach, od nich zależy, na jakie wsparcie senior może liczyć.
Źródło: obszerne fragmenty artykułu z nto.pl. Zdjęcie ilustracyjne – fot. Shutterstock.
