Rzecznik praw obywatelskich Marcin Wiącek powołał Radę osób z niepełnosprawnościami. Tworzą ją 33 osoby, w tym 31 osób z różnymi niepełnosprawnościami z całej Polski. Jest to Rada samorzeczników, nie organizacji pozarządowych. Zadaniem Rady, oprócz funkcji doradczo-konsultacyjnej, jest wspieranie Rzecznika w monitorowaniu wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami.
W trakcie pierwszego spotkania Rady, które odbyło się 5 czerwca 2024 r. w Biurze RPO, Marcin Wiącek przypomniał, że Rzecznik Praw Obywatelskich jest organem, którego odpowiedzialność za ochronę praw osób z niepełnosprawnościami jest szczególna, gdyż jest organem odpowiedzialnym za monitorowanie wdrażania postanowień Konwencji o prawach osób z niepełnosprawnościami.
– Naszym zadaniem i obowiązkiem jest obserwowanie otaczającej nas rzeczywistości i nieustanne apelowanie do władzy, organów państwa o odpowiednie wdrażanie postanowień Konwencji, ale i kierowanie się filozofią leżącą u podstaw Konwencji odwołującej się do godności człowieka, równych i niezbywalnych praw rodziny ludzkiej – mówił.
Przypomniał też, że jednym z podstawowych obowiązków władzy wynikających z Konwencji jest pełne włączenie osób z niepełnosprawnościami i organizacji reprezentujących ich prawa w procesy decyzyjne podejmowane na każdym szczeblu władzy publicznej.
– Od wielu lat można zaobserwować to, że ten obowiązek nie jest realizowany – zauważył Rzecznik i wskazał, że osoby z niepełnosprawnościami nie są z odpowiednią uwagą wysłuchiwane.
– Jest to niezwykle krzywdzące i nie powinno mieć miejsca w nowoczesnym państwie demokratycznym, którego celem jest ochrona godności każdego człowieka – podkreślił.
Marcin Wiącek zwrócił uwagę, że właśnie dlatego urząd RPO od zawsze starał się być pośrednikiem między środowiskiem osób z niepełnosprawnościami a władzą. Adwokatem wzmacniającym głos tego środowiska.
– Wspólnie z współpracownikami odbywamy regularnie spotkania z przedstawicielami i przedstawicielkami środowisk osób z niepełnosprawnościami, organizacjami pozarządowymi, samorzecznikami. W naszym biurze pracują komisje ekspertów, opiniujemy projekt każdego aktu prawnego, który choćby pośrednio dotyczy praw osób z niepełnosprawnościami. Występujemy w postępowaniach sądowych, administracyjnych – tłumaczył Rzecznik i dodał, że korzysta z wszelkich kompetencji, jakie przepisy przyznają RPO po to, aby przypominać zarówno władzy jak i społeczeństwu, że niepełnosprawność jest cechą niektórych osób, taką samą jak płeć, pochodzenie narodowe, etniczne, stan zdrowia czy wiek.
– Zawsze podkreślamy, w każdym naszym wystąpieniu, że osobom z niepełnosprawnościami nie można mówić jak mają żyć, podejmować za nich decyzji. Należy ich zapytać jak chcą żyć i korzystać z dóbr współczesnego świata, jak chcą rozwijać aspiracje, czy realizować swoje marzenia – mówił Rzecznik i wskazał, że Biuro RPO kieruje się tą filozofią przystępując do każdej sprawy i realizując wszystkie zadania związane z ochroną praw osób z niepełnosprawnościami.
– Jako Rzecznik chciałbym uczynić wszystko co jest w mocy tego urzędu, aby tę rzeczywistość wprowadzić do naszego życia. Chciałbym, aby głos osób z niepełnosprawnościami był bardziej słyszalny i mocny. Dlatego zdecydowaliśmy się na zaproszenia państwa do stworzenia Rady osób z niepełnosprawnościami.
– Chciałbym, żebyśmy na forum Rady dyskutowali o tematach, które powinny wybrzmieć z tego gmachu w kierunku parlamentu, rządu, samorządów czy jakiejkolwiek innej instytucji – zaznaczył i dodał, że zamierzeniem BRPO jest konsultowanie z Radą wszystkich zagadnień podejmowanych w biurze, które dotyczą sytuacji osób z niepełnosprawnościami. – Chciałbym, żeby państwo służyli nam swoją radą kiedy będziemy apelować do władzy i oceniać jej działania, zwłaszcza w obszarze wdrożenia Konwencji – dodał.
– Każdy państwa głos znajdzie odzwierciedlenie w działalności tego urzędu. To jest moja obietnica – podkreślił Marcin Wiącek.
– Państwo dzisiaj stają się częścią naszego urzędu. Serdecznie za to dziękuję i poczytuję to jako ogromny zaszczyt – zakończył swoje wystąpienie Rzecznik.
W dalszej części spotkania uczestnicy przedstawili priorytety swoich działań Radzie i dyskutowali o inicjatywach i poszerzaniu świadomości społecznej w związku z Miesiącem Dumy Osób z Niepełnosprawnościami, który przypada w lipcu. Dokonano również wyboru przewodniczącego Rady: Bartosza Radomskiego i wiceprzewodniczących Rady: Ewę Furgał, Macieja Kowalskiego i Olgę Białokozłowicz.
Spotkanie prowadziła pełnomocniczka RPO ds. praw osób z niepełnosprawnościami Monika Wiszyńska-Rakowska.
Skład Rady osób z niepełnosprawnościami
Jakub Gietka, Olga Białokozłowicz, Wioleta Jóźwiak, Łukasz Orylski, Anna Drabarz, Krzysztof Kurowski, Katarzyna Bierzanowska, Anna Alicja Lisowska, Patrycja Polczyk, Malwina Łapińska, Tomasz Grabowski, Wojciech Stanios, Katarzyna Parzuchowska-Tercz, Oskar Wiśniewski, Agnieszka Szeliga, Anna Michalska, Maciej Kowalski, Grzegorz Kozłowski, Krzysztof Wostal, Monika Dubiel, Katarzyna Heba, Jacek Zadrożny, Andrey Tikhonov, Bartosz Radomski, Anna Rozborska, Natalia Cencora, Joanna Piotrowska, Ewa Furgał, Maciej Oksztulski, Maciej Ryszawy, Monika Dąbrowska, Krzysztof Czechowski, Anna Nowak.
O Radzie osób z niepełnosprawnościami
Głównym celem Rady jest włączenie osób z niepełnosprawnościami w monitorowanie przez Rzecznika Praw Obywatelskich wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami. Rada pełni funkcję opiniodawczo-doradczą w zakresie praw osób z niepełnosprawnościami i zapewnia Rzecznikowi wsparcie w realizacji zadań w zakresie monitorowania wdrażania postanowień Konwencji.
Do zadań Rady należy w szczególności:
1) identyfikowanie obszarów, w których istnieje potrzeba podjęcia działań na rzecz wdrażania Konwencji;
2) przedstawianie Rzecznikowi Praw Obywatelskich rekomendacji systemowych działań w obszarze praw osób z niepełnosprawnościami wynikających z Konwencji;
3) opiniowanie i wspieranie działań na rzecz dostępności Biura Rzecznika Praw Obywatelskich;
4) proponowanie tematów niezależnych badań, o których mowa w art. 17b pkt 2 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich;
5) inicjowanie akcji społecznych mających na celu:
a) podniesienie świadomości społeczeństwa w sprawach dotyczących osób z niepełnosprawnościami;
b) wzmacnianie poszanowania praw i godności osób z niepełnosprawnościami;
c) promowanie dobrych praktyk dotyczących ochrony praw osób z niepełnosprawnościami;
d) zwalczanie stereotypów, uprzedzeń i szkodliwych praktyk wobec osób z niepełnosprawnościami, w tym związanych z płcią i wiekiem, we wszystkich dziedzinach życia.
Źródło informacji i zdjęcia: brpo.gov.pl.
